Dịch video tiếng Trung sang tiếng Việt: từ video nhà cung cấp đến phụ đề dùng được

Ai đang cần dịch video tiếng Trung và vì sao

Người nhập hàng từ Quảng Châu, Nghĩa Ô hay Thâm Quyến gần như ngày nào cũng nhận video: xưởng quay cận cảnh chất liệu vải, nhà máy quay máy ép nhựa chạy thử, bên bán linh kiện quay cách đấu dây cho bộ điều khiển. Những video này thường được gửi qua WeChat, Zalo hoặc email, nói tiếng phổ thông với tốc độ nhanh, kèm tiếng máy chạy và không có phụ đề tiếng Việt.

Nhu cầu cụ thể thường rơi vào vài nhóm quen thuộc:

• Chủ shop và nhân viên thu mua cần hiểu video giới thiệu sản phẩm để so quy cách, chất liệu, cách đóng gói trước khi chốt đơn.
• Kỹ thuật viên ở các xưởng tại Bình Dương, Bắc Ninh, Hải Phòng cần làm theo video hướng dẫn lắp đặt, cài thông số và bảo trì máy mua từ Trung Quốc.
• Doanh nghiệp có công ty mẹ hoặc đối tác bên Trung Quốc nhận video đào tạo nội bộ và cần bản tiếng Việt cho nhân viên.
• Người làm thương mại ghi lại buổi gọi video với nhà cung cấp (khi hai bên đã đồng ý ghi) để xem lại các điều kiện đã bàn.

Điểm chung của tất cả các trường hợp trên là bạn đang giữ tệp video trong máy. Đó cũng là điều kiện bắt buộc để dùng công cụ dịch video của mydubly (tiếng Anh): ứng dụng không nhận đường link Douyin, Bilibili hay bất kỳ trang nào, chỉ nhận tệp từ thiết bị của bạn.

Phụ đề trước, lồng tiếng để sau

Với video của nhà cung cấp, mục tiêu thường là hiểu chính xác chứ không phải xuất bản. Phụ đề tiếng Việt kèm bản ghi tiếng Trung gốc đáp ứng đúng mục tiêu đó, lại rẻ hơn rất nhiều so với lồng tiếng, vì phụ đề tính theo mức bản ghi còn lồng tiếng tính theo mức lồng tiếng.

mydubly có lựa chọn giọng tiếng Việt cho bản lồng tiếng, nhưng chúng tôi không đưa ra nhận định nào về độ tự nhiên của giọng đó. Nếu định lồng tiếng, hãy mở hộp chọn giọng, nghe đoạn mẫu bằng tiếng Việt của từng giọng rồi mới quyết định trả tiền.

Xem để hiểu nội dung, đối chiếu thông số

Phụ đề hoặc bản ghi đã dịch sang tiếng Việt, 1 credit mỗi phút, tối thiểu 5 credit mỗi tệp

Chiếu cho công nhân vừa xem vừa thao tác máy

Có thể cân nhắc lồng tiếng Việt, 50 credit mỗi phút, tối thiểu 2 phút mỗi tệp

Lưu hồ sơ để tra cứu về sau

Bản ghi tiếng Trung gốc có mốc thời gian cộng với phụ đề tiếng Việt

Lồng tiếng hợp lý khi người xem không thể vừa đọc chữ vừa làm việc. Còn khi ngồi so báo giá, phụ đề cho phép dừng hình và chép con số sang bảng tính ngay.

Các bước làm với một tệp video tiếng Trung

1. Mở trang chủ mydubly, kéo tệp vào ô “Drop a video here” (thả video vào đây). Tệp có thể là MP4, MOV, WebM, MKV hoặc M4V, dài tối đa 2 giờ.
2. Dòng “Source: Auto detect” nghĩa là ngôn ngữ nói được nhận diện tự động. Bạn không chọn tay được ngôn ngữ nguồn, nên nếu video nói lẫn tiếng Trung và tiếng Anh, bản ghi sẽ chép lại theo những gì nghe được và có thể sai ở chỗ chuyển ngôn ngữ.
3. Để làm phụ đề, giữ công tắc “Full translation output” ở trạng thái tắt, tức chế độ “Timestamped transcript only”. Mở mục “Select language” và chọn Vietnamese.
4. Bấm “Transcribe video” và để nguyên tab trình duyệt cho đến khi xong. Đóng hoặc rời tab sẽ hủy việc đang chạy; credit của việc bị hủy được hoàn lại.
5. Tải về bằng “Download subtitles” (tệp subtitles.srt) và “Download timestamped transcript” (bản ghi có mốc thời gian).
6. Nếu cần bản lồng tiếng: bật “Full translation output”, chọn Vietnamese ở “Select language”, nghe thử các giọng trong “Select voice”, rồi bấm “Translate video” và tải bằng “Download translated video”.

Một mẹo nhỏ: chạy thêm một lượt nữa và chọn Chinese ở “Select language” để có bản ghi tiếng Trung gốc, không dịch. Khi nhờ người biết chữ Hán đối chiếu, có bản gốc trong tay giúp họ chỉ ra ngay câu nào dịch lệch. Cách xử lý tệp SRT sau khi tải được trình bày kỹ trong bài tạo phụ đề tiếng Việt.

Tên riêng: Hán Việt, phiên âm hay giữ nguyên

Tiếng Việt có một lớp từ Hán Việt rất dày, nên tên riêng tiếng Trung luôn có ít nhất hai cách viết. 广州 là Quảng Châu, nhưng trên vận đơn và nhãn hàng bạn sẽ gặp Guangzhou; 义乌 là Nghĩa Ô, còn các hãng vận chuyển ghi Yiwu. Tên người cũng vậy: 王建国 có thể thành Vương Kiến Quốc hoặc Wang Jianguo.

Bản dịch máy hay lẫn lộn giữa các cách viết này, thậm chí trong cùng một video: câu trước ghi Thâm Quyến, câu sau ghi Shenzhen. Tệ hơn, tên người đôi khi bị dịch theo nghĩa, chẳng hạn 建国 thành cụm “xây dựng đất nước”. Bạn có thể đọc thêm về hiện tượng này trong bài dịch tên riêng và thuật ngữ kỹ thuật (tiếng Anh).

Quy ước dễ áp dụng trong giao thương:

• Địa danh lớn đã quen thuộc với người Việt (Quảng Châu, Thâm Quyến, Thượng Hải, Chiết Giang) dùng Hán Việt; địa danh nhỏ ít người biết thì ghi phiên âm để tra bản đồ được.
• Tên công ty giữ đúng như trên hợp đồng, hóa đơn hoặc giấy phép kinh doanh, thường là phiên âm hoặc tên tiếng Anh.
• Tên thương hiệu giữ nguyên chữ Latinh mà hãng tự dùng.
• Cách xưng hô như 王经理, 李工 nên chuyển thành “anh Vương (quản lý)”, “kỹ sư Lý” cho tự nhiên.

Lập bảng này trước khi soát, rồi dùng chức năng tìm và thay thế trong trình soạn thảo để thống nhất toàn bộ tệp SRT một lượt.

Số, đơn vị và tiền: chỗ dễ sai nhất

Một bản dịch trôi chảy vẫn có thể gây thiệt hại nếu sai một con số. Tiếng Trung đếm theo vạn, và có những đơn vị trùng tên với đơn vị tiếng Việt nhưng khác giá trị.

• 万 (vạn) bằng 10.000. Câu “两万五” là 25.000 chứ không phải 2.500. 亿 bằng 100 triệu.
• 斤 là cân Trung Quốc, bằng 0,5 kg. Trong khẩu ngữ tiếng Việt, “một cân” lại là 1 kg, nên dịch 5斤 thành “5 cân” sẽ làm khối lượng tăng gấp đôi trong mắt người đọc.
• 寸 theo đơn vị cổ là tấc Trung Quốc, khoảng 3,33 cm; nhưng trong video về màn hình, bánh xe hay ống nước, 寸 thường là cách nói tắt của inch.
• Thợ cơ khí Trung Quốc hay dùng 丝 để chỉ 0,01 mm. Nếu bản dịch ghi “sợi” hoặc “tơ”, gần như chắc chắn là dịch sai.
• Giá tiền: 元 và 块 đều là nhân dân tệ, 毛 là một hào (0,1 tệ). “十八块五” là 18,5 tệ.
• Mã máy và số điện thoại: người nói đôi khi đọc số 1 là “yāo” (幺), dễ làm bản ghi chép sai. Hãy đối chiếu với mã in trên tem máy hoặc trong catalog.

Nguyên tắc chung: mọi con số đi vào đơn hàng, báo giá hay thông số cài đặt đều phải được kiểm lại với hình trong video, catalog hoặc tin nhắn xác nhận của nhà cung cấp, không chỉ dựa vào phụ đề. Bài cách ghi số trong bản ghi (tiếng Anh) có thêm gợi ý về việc thống nhất định dạng số.

mydubly làm được gì và không làm được gì với video tiếng Trung

Phần nhận dạng giọng nói dựa trên Whisper, có bộ phát hiện giọng nói để bỏ qua các đoạn im lặng. Kết quả phụ thuộc nhiều vào chất lượng âm thanh: tiếng máy dập, quạt công nghiệp, người nói đứng xa hay nhiều người nói chồng lên nhau đều làm bản ghi kém đi.

Video của bạn không bị tải lên: trình duyệt tách phần âm thanh, chỉ âm thanh được gửi đi xử lý qua HTTPS, và âm thanh cùng kết quả bị xóa khỏi máy chủ trong vòng 30 phút sau khi việc hoàn tất. Điều này có ích khi video là hàng mẫu chưa ra mắt.

Những điều mydubly không làm, cần biết trước:

• Không dịch chữ hiện trên màn hình. Rất nhiều video Trung Quốc có phụ đề chữ Hán in cứng hoặc chữ chú thích trên hình; mydubly chỉ xử lý lời nói. Bài dịch chữ trên màn hình trong video (tiếng Anh) gợi ý các cách khác cho phần này.
• Không có lựa chọn riêng cho tiếng Quảng Đông hay các phương ngữ khác; chỉ có một lựa chọn tiếng Trung, và ngôn ngữ nguồn được nhận diện tự động.
• Không phân biệt người nói, không nhân bản giọng, không khớp khẩu hình, không chèn cứng phụ đề vào video.
• Không có giao diện sửa bản ghi; bạn sửa tệp tải về bằng trình soạn thảo bất kỳ.
• Mỗi tệp tối đa 2 giờ; livestream dài hơn cần cắt thành nhiều phần.

Nếu cần chiều ngược lại, như làm video tiếng Việt cho khách Trung Quốc, trang dịch video sang tiếng Trung (tiếng Anh) mô tả chiều dịch đó.

Ví dụ: video hướng dẫn máy đóng gói dài 9 phút 20 giây

Giả sử bạn nhận một video hướng dẫn cài đặt máy đóng gói, kỹ sư bên xưởng vừa nói vừa bấm trên màn hình điều khiển.

Quy trình soát gọn nhất: đặt tệp subtitles.srt cùng tên với video, mở bằng VLC hoặc PotPlayer để phụ đề tự hiện. Xem một lượt, ghi lại mốc thời gian của những câu đáng ngờ, nhất là chỗ có số và tên linh kiện. Sau đó nhắn nhà cung cấp hỏi đúng các mốc đó, kèm ảnh chụp màn hình, thay vì hỏi chung chung “video nói gì”.

Dùng tệp đúng quyền khi đăng lại

Nhà cung cấp gửi video cho bạn để bạn hiểu sản phẩm, nên dịch để dùng nội bộ thường không có gì phải lo. Nhưng nếu bạn muốn đăng video đã dịch lên trang bán hàng, kênh TikTok Shop hay fanpage, hãy xin phép bằng văn bản, một tin nhắn WeChat xác nhận cũng đã tốt hơn không có gì. Với video tải từ kênh của người khác, quyền thuộc về người làm video; bài dịch video của người khác có hợp pháp không (tiếng Anh) giải thích các nguyên tắc chung. Đây không phải tư vấn pháp lý; với hợp đồng phân phối, hãy hỏi luật sư của bạn.

Trang mydubly bằng tiếng Việt tổng hợp các hướng dẫn còn lại, còn trang dịch video sang tiếng Việt (tiếng Anh) mô tả chiều dịch này ở góc nhìn sản phẩm.