Videoyu yazıya çevirme: Ders, webinar ve YouTube videolarından metin

Videoyu yazıya çevirmek kimin işine yarar?

Video izlemek kolaydır ama içinde bir şey aramak zordur. Doksan dakikalık bir ders kaydında hocanın sınav konusunu hangi dakikada söylediğini bulmak için videoyu ileri geri sarmak gerekir; metin olduğunda ise tek bir arama yeter. Videoyu yazıya çevirme ihtiyacı en çok şu durumlarda doğar:

• Uzaktan ya da karma eğitimde kaydedilen derslerden çalışma notu çıkarmak isteyen öğrenciler,
• Derslerini erişilebilir kılmak ya da ders materyaline dönüştürmek isteyen öğretim üyeleri ve öğretmenler,
• Webinar düzenleyip katılamayanlar için yazılı bir özet hazırlamak isteyen ekipler,
• Videolarının açıklamasını, bölümlerini ve altyazısını hazırlamak isteyen YouTube içerik üreticileri.

Hepsinde ortak olan şey, videonun zaten sizin elinizde olması. Bu rehberdeki yöntem de buna dayanıyor.

Bağlantı değil, dosya: Videonuzu nereden alırsınız?

mydubly bağlantıdan video almaz; YouTube, Instagram ya da başka bir platformun adresini yapıştırarak metin çıkaramazsınız. Video dosyasının bilgisayarınızda olması gerekir. Kendi içeriğiniz için bu genellikle zor değildir:

• Kendi YouTube videonuz: Orijinal kurgu dosyası en temiz kaynaktır. Elinizde yoksa YouTube Studio, kendi yüklediğiniz videoları indirme seçeneği sunar.
• Zoom, Teams ya da Meet kayıtları: Toplantı yazılımının kaydettiği MP4 dosyası, bilgisayarınızdaki kayıt klasöründe ya da bulut kaydı indirme sayfasında bulunur.
• Ekran kayıtları: OBS gibi programlar MKV ya da MP4 üretir; ikisi de kabul edilir.
• Telefonla çekilmiş ders kayıtları: iPhone genellikle MOV, Android MP4 üretir.

Başkasının yüklediği bir videoyu indirip yazıya dökmek, içerik sahibinin izni yoksa telif sorunlarına yol açabilir. Hocanızın ders kaydını kişisel çalışma için kullanmak ile o metni paylaşmak arasında da fark vardır; paylaşmadan önce izin isteyin.

Adım adım: mydubly ile videodan metin almak

mydubly tarayıcıda çalışır; arayüz İngilizce olduğu için düğme adlarını aynen yazıyoruz.

1. Video dosyanızı ana sayfadaki «Drop a video here» alanına sürükleyin. MP4, MOV, WebM, MKV ve M4V kabul edilir; dosya başına üst sınır 2 saattir. Önce denemek isterseniz «Use a sample clip» hazır bir örnek yükler.
2. «Full translation output» anahtarını kapalı bırakın. Ekranda «Timestamped transcript only» yazar; bu, yalnızca metin ve altyazı üreten moddur.
3. Konuşulan dil otomatik algılanır. «Select language» menüsünden konuşulan dili seçerseniz metin çevrilmeden gelir; metnin başka bir dile çevrilmiş hâlini istiyorsanız o dili seçin.
4. «Transcribe video» düğmesine basın ve iş bitene kadar sekmeyi açık tutun.
5. «Download transcript», «Download timestamped transcript» ve «Download subtitles» düğmeleriyle ihtiyacınız olan dosyaları indirin.

Video dosyası tarayıcınızdan çıkmaz: Tarayıcı sesi videodan ayırır ve yalnızca sesi HTTPS üzerinden işlenmeye gönderir. Yüklenen ses ve sonuçlar iş bittikten sonra 30 dakika içinde sunucudan silinir. Konuşma tanıma açık kaynaklı Whisper modeline dayanır ve sessiz bölümleri atlar.

Yapmadıkları: Konuşmacıları etiketlemez, özet ya da ders notu çıkarmaz, ekrandaki slayt ve tahta yazılarını metne dökmez. Uygulama içinde metin düzenleme ekranı yoktur; indirdiğiniz dosyaları kendi düzenleyicinizde işlersiniz. Canlı yayını anlık olarak yazıya dökmez; kaydın bitmiş olması gerekir. Video tarafındaki tüm seçenekler videodan metne sayfasında (İngilizce) ve İngilizce MP4'ten metne sayfasında (İngilizce) anlatılıyor. Elinizde yalnızca ses kaydı varsa ses kaydını yazıya dökme rehberimiz daha uygun.

Üç dosya, üç farklı kullanım

Aynı videodan üç ayrı dosya alırsınız ve her biri farklı bir işe yarar:

transcript.txt

Düz metin. Blog yazısı, makale, ders notu ya da tutanak taslağı için.

transcript-timestamped.txt

Her bölümün başında zaman bilgisi olan metin. Arama yapmak, alıntının yerini bulmak, YouTube bölümleri hazırlamak için.

subtitles.srt

Zaman kodlu altyazı dosyası. YouTube'a, video düzenleyiciye ya da oynatıcıya yüklemek için.

SRT dosyasını açma, düzenleme ve Türkçe karakter sorunlarını giderme konularını SRT dosyası oluşturma rehberimizde ayrıntılı anlattık.

Ders kayıtları: Metinden çalışma notuna

Ham metin, çalışma notu değildir. Konuşma dilinde tekrarlar, yarım cümleler ve "evet arkadaşlar, şimdi şuraya geçelim" gibi geçişler çoktur. Metni nota dönüştürmek için şöyle ilerleyebilirsiniz:

1. Zaman damgalı metni açın ve konu değişimlerinin olduğu yerlere başlık koyun.
2. Her başlığın altında hocanın tanımlarını, formüllerini ve örneklerini bırakıp geçiş cümlelerini silin.
3. Tahtaya yazılan ya da slaytta gösterilen bilgileri videoyu izleyerek ekleyin; bunlar metinde yer almaz.
4. "Bu sınavda çıkar" gibi ifadeleri aratıp ayrıca işaretleyin.

Terimlerin yoğun olduğu derslerde (tıp, hukuk, mühendislik) özel terimleri ve Latince adları mutlaka kontrol edin; otomatik konuşma tanıma bu kelimelerde daha sık yanılır. Daha ayrıntılı bir yöntem için ders videosundan çalışma notu (İngilizce) yazısına bakabilirsiniz.

Ders kaydederken metni düşünmek

Derslerini kendisi kaydeden öğretim üyeleri ve öğretmenler, birkaç küçük alışkanlıkla çok daha temiz bir metin elde edebilir. En etkilisi, mikrofonu konuşana yaklaştırmaktır: Kürsüdeki dizüstü bilgisayarın dahili mikrofonu, sınıfta dolaşan bir hocanın sesini yankılı ve uzak kaydeder; ucuz bir yaka mikrofonu bile farkı belirgin biçimde azaltır.

İkinci alışkanlık, öğrenci sorularını tekrar etmektir. Arka sıradan sorulan bir soru kayıtta çoğu zaman duyulmaz ve metinde ya hiç görünmez ya da anlamsız bir parça olarak çıkar. "Arkadaşımız şunu soruyor..." diye soruyu kısaca yinelemek, hem kayıttaki hem metindeki boşluğu kapatır.

Üçüncüsü, slayttaki önemli bilgiyi sesli söylemektir. "Buradaki formüle bakın" demek yerine formülü okumak, metnin slayt olmadan da anlaşılır olmasını sağlar. Ekran kaydı yapıyorsanız, kayıt programının doğru mikrofonu seçtiğini ders başlamadan kontrol edin; sistem seslerinin konuşmanın üzerine binmesi de metni bozar.

Webinar ve toplantı kayıtları

Webinar kayıtlarında amaç çoğu zaman katılamayan kişilere bir özet ya da soru-cevap dökümü sunmaktır. Zaman damgalı metin burada iki işe yarar: Soru-cevap bölümünün nerede başladığını hemen bulursunuz ve özetinizdeki her maddeye kayıttaki dakikayı ekleyebilirsiniz. Böylece okuyan kişi ilgilendiği bölüme doğrudan gidebilir.

Konuşmacı ayrımı yapılmadığı için, birden fazla sunucunun olduğu webinarlarda kimin ne söylediğini metne elle eklemeniz gerekir. Aynı anda konuşulan bölümler ve yankılı bağlantılar da metinde boşluk ya da hata olarak görünebilir; önemli kararlar ve rakamlar için kaydı dinleyerek doğrulayın.

YouTube videoları: Açıklama, bölümler ve blog yazısı

Kendi YouTube videonuzu yazıya çevirdiğinizde elinizde üç kullanışlı malzeme olur. Birincisi altyazı: SRT dosyasını YouTube Studio'ya yüklediğinizde izleyiciler otomatik altyazı yerine sizin kontrol ettiğiniz altyazıyı görür. İkincisi bölümler: Zaman damgalı metinden konu geçişlerini bularak açıklamaya bölüm listesi ekleyebilirsiniz. YouTube'un bölümleri tanıması için ilk zaman damgasının 00:00 olması ve en az üç bölüm bulunması gerekir.

Üçüncüsü yazılı içerik: Bir tarif videosunun metni, birkaç düzenlemeyle bir blog yazısına ya da Instagram gönderisine dönüşebilir. Metni olduğu gibi yapıştırmak yerine başlıklar ekleyip konuşma dilini yazı diline çevirmek gerekir. Bu dönüşümün adımları için videoyu blog yazısına çevirme (İngilizce) yazısı fikir verebilir.

Maliyet: Ne kadar tutar?

Videoyu yazıya çevirme, mydubly'in düşük ücret kademesine girer: Başlanan her dakika 1 kredi, dosya başına en az 5 kredi. 1.000 kredi 1 ABD doları eder ve abonelik yoktur.

2 dakikalık YouTube Shorts kurgusu

5 kredi (dosya başına alt sınır)

90 dakikalık webinar

90 kredi, yani US$ 0,09

2 saatlik konferans kaydı

120 kredi, yani US$ 0,12

Yeni hesaplara tanımlanan 100 ücretsiz kredi, toplam 100 dakikalık video için yeterlidir; bu da 50 dakikalık iki derse denk gelir. Görüldüğü gibi bütün bir dönemin kayıtları bile birkaç dolarla sınırlı kalır; asıl yatırım, metni nota dönüştürmek için harcanan zamandır.