Rusça videoyu Türkçeye çevirme: Turizm, ticaret ve eğitim için rehber

Rusça videolar Türkiye'de nerede karşımıza çıkıyor?

Türkiye ile Rusça konuşulan ülkeler arasındaki yoğun turizm ve ticaret ilişkisi, Rusça videoların pek çok sektörde günlük iş malzemesi olmasına yol açtı. Antalya ve Muğla'daki oteller, Rusça konuşan misafirlerine yönelik tanıtım videoları hazırlıyor ya da tur operatörlerinden Rusça içerik alıyor. İstanbul'daki tekstil ve inşaat firmaları, Rusya ve Orta Asya'daki ortaklarından Rusça ürün sunumları ve toplantı kayıtları alıyor. Rusça eğitim veren kurumlarda ya da Rusya'da okumuş öğrencilerde ise ders kayıtları ve seminer videoları birikiyor.

Bu videoların ortak noktası, Türk çalışanların ya da müşterilerin de içeriği anlaması gerektiği. Otelin animasyon ekibi tanıtım videosundaki programı bilmeli, satın alma ekibi tedarikçinin anlattığı teknik özellikleri kaçırmamalı, eğitim koordinatörü semineri Türkçe katılımcılara da sunabilmeli. Tersi de sık rastlanan bir ihtiyaç: Türkçe hazırlanmış bir tanıtım videosunun Rusça sürümü. mydubly bu yönde de çalışır; Rusçaya video çevirisi sayfası (İngilizce) o tarafı anlatıyor.

Önce hak meselesi: Hangi videoları çevirebilirsiniz?

Çevireceğiniz video dosyasının elinizde olması ve onu kullanma hakkınızın bulunması gerekir. mydubly bağlantıdan video almaz; VK, Telegram ya da YouTube'daki bir videonun adresini yapıştırıp çeviremezsiniz. Uygun örnekler şunlar:

• Kendi otelinizin ya da firmanızın çektirdiği Rusça tanıtım videosu,
• İş ortağınızın size ilettiği ve iç kullanım için çevirmenize izin verdiği ürün sunumu,
• Katılımcılarının kayıt iznine sahip olduğunuz bir webinar ya da toplantı kaydı,
• Kendi hazırladığınız Rusça ders videoları.

Başkasına ait bir videoyu çevirip yayımlamak, içerik sahibinin izni yoksa telif sorunu doğurur. İç kullanım için bile, özellikle müşteri ya da çalışan görüntüsü içeren kayıtlarda, kişilerin onayını almak iyi bir uygulamadır.

mydubly ile Rusçadan Türkçeye: Altyazı ve seslendirme

mydubly tarayıcıda çalışır ve arayüzü İngilizcedir. Videoyu «Drop a video here» alanına bıraktığınızda Rusça konuşma otomatik algılanır; kaynak dili elle seçmeniz gerekmez ve seçemezsiniz. Ardından iki yoldan birini seçersiniz:

1. Türkçe altyazı ve metin: «Full translation output» kapalı kalır, «Select language» menüsünden Turkish seçilir, «Transcribe video» düğmesine basılır. Sonuçta Rusça orijinal metin, Türkçe çevirisi ve «Download subtitles» ile alınan Türkçe SRT dosyası elinizde olur.
2. Türkçe seslendirme: «Full translation output» açılır, «Select language» menüsünden Turkish, «Select voice» ile sekiz hazır sesten biri seçilir ve «Translate video» düğmesine basılır. Ses penceresinde her sesin Türkçe örneğini dinleyebilirsiniz. Sonuç, orijinal zamanlamaya oturtulmuş Türkçe ses parçasıyla yeniden birleştirilmiş videodur.

Video dosyası tarayıcınızdan çıkmaz; yalnızca ses HTTPS ile işlenmeye gönderilir ve iş bittikten sonra 30 dakika içinde sunucudan silinir. Video biçimi olarak MP4, MOV, WebM, MKV ve M4V kabul edilir, dosya başına üst sınır 2 saattir.

Sınırları da açık konuşalım: Seslendirmede konuşmacının sesi kopyalanmaz, dudak senkronu yapılmaz ve tüm konuşmacılar tek sesle okunur. Ekrandaki Rusça yazılar (fiyat tabloları, slaytlar, tabelalar) çevrilmez. Ukraynaca, Kazakça ya da Özbekçe desteklenen diller arasında değildir; Rusça ile bu diller arasında geçiş yapılan videolarda o bölümler hatalı ya da eksik çıkabilir. Ürünün tüm seçenekleri video çeviri sayfasında (İngilizce) özetleniyor; adımların daha ayrıntılı anlatımı için İngilizce videoyu Türkçeye çevirme rehberimiz de aynı akışı izliyor.

Kiril alfabesinden Türkçeye: Özel adların yazımı

Rusça adların Türkçe yazımı, çeviri değil harf çevirisidir ve Türkçenin kendi geleneği vardır. Otomatik çeviri ise zaman zaman İngilizce harf çevirisini (Dostoevsky, Khrushchev, Zhukov gibi) kullanabilir. Türkçe bir metinde bu biçimler yabancı durur; kontrol ederken aşağıdaki karşılıklara bakın:

Ж

j: Жуков → Jukov

Ч

ç: Чехов → Çehov

Ш

ş: Шолохов → Şolohov

Щ

şç: Щедрин → Şçedrin

Х

h: Хабаровск → Habarovsk

Ю / Я

yu / ya: Юрий → Yuri, Ярослав → Yaroslav

-ий / -ый sonu

-i: Достоевский → Dostoyevski

Bazı yer adlarının ise yerleşmiş Türkçe adı vardır: Москва "Moskova", Санкт-Петербург "St. Petersburg" ya da "Sankt-Peterburg" diye yazılır. Firmanızın yazışmalarında belirli bir yazım kullanılıyorsa ona sadık kalın. Ad ve terimlerin çevirideki genel sorunları için özel adlar ve teknik terimler (İngilizce), harf çevirisi ile çeviri farkı için çeviri ve harf çevirisi (İngilizce) yazılarına bakabilirsiniz.

Seslendirmede ise yazımın yanında telaffuz da önemlidir. Türkçe bir ses, Rusça bir soyadını Türkçe okuma kurallarıyla seslendirir; vurgu çoğu zaman Rusçadaki yerinde olmaz. Bu, Türk izleyici için genellikle sorun değildir, ama aynı videoyu Rusça konuşan misafirler de izleyecekse göz önünde bulundurun.

Ad, baba adı ve hitap: ты/вы ile sen/siz

Rusça ile Türkçe, hitapta benzer bir ayrım yapar: Rusçadaki "ты" samimi, "вы" saygılı hitaptır; Türkçedeki "sen" ve "siz" ile büyük ölçüde örtüşür. Bu yüzden hitap düzeyi çoğu zaman doğal biçimde aktarılır. Yine de kontrol edin, çünkü Rusçadaki "вы" çoğul anlamında da kullanılır ve çeviri bazen tekil ile çoğulu karıştırabilir.

Daha belirgin fark, ad ve baba adı kullanımıdır. Rusçada resmî hitap "Иван Петрович" gibi ad ve baba adıyla yapılır. Türkçede bunun doğal karşılığı "İvan Bey" ya da yalnızca soyadıyla bir unvan kullanmaktır.

Sayılar, ruble ve ölçü birimleri

Rusça ile Türkçe, ondalık ayırıcı olarak virgül kullanır; bu bir avantaj. Fark binlik ayırıcıdadır: Rusçada "1 500 000" diye boşlukla yazılan sayı, Türkçede "1.500.000" olur. Altyazıda boşluklu biçim kalırsa okur sayıyı bölünmüş sanabilir.

• Kısaltmalar: "тыс." bin, "млн" milyon, "млрд" milyar demektir; "млрд" ile "milyon"un karışması ciddi bir hatadır.
• Para birimi: "руб." ya da "₽" Türkçede "ruble" olarak yazılır. Tutarı Türk lirasına çevirmek ayrı bir editoryal karardır ve otomatik yapılmaz.
• Tarih ve saat: Gün.ay.yıl sırası ve 24 saatlik gösterim iki dilde de aynıdır, bu yüzden genellikle sorun çıkmaz.
• Ölçü birimleri: İki ülke de metrik sistemi kullanır; metrekare, kilogram ve kilometre olduğu gibi aktarılabilir.
• Sözlü sayılar: Konuşmacılar büyük tutarları çoğu zaman yuvarlayarak ya da kısaltarak söyler ("полтора миллиона", yani bir buçuk milyon); altyazıda rakamla mı yazıyla mı göstereceğinize karar verip baştan sona aynı biçimi kullanın.

Sektöre göre son kontrol

Turizm videolarında oda tipleri, "her şey dahil" gibi konsept adları ve tesis içi mekân adları tutarlı olmalı. Rusça tanıtımda "шведский стол" denen şey Türkçede "açık büfe"dir; birebir "İsveç masası" çevirisi gülünç kaçar. Ticari videolarda ürün kodları, ölçüler, teslim koşulları ve fiyatlar orijinal kayıtla tek tek karşılaştırılmalı. Eğitim videolarında ise terim tutarlılığı önemlidir; aynı kavramın bir derste iki farklı Türkçe karşılıkla geçmesi öğrencinin kafasını karıştırır. Eğitim içeriklerinin yerelleştirilmesine dair ek öneriler için eğitim videolarını yerelleştirme (İngilizce) yazısı yararlı olabilir.

Kayıt kalitesi de sektöre göre farklı sorunlar çıkarır. Otel tanıtımlarında anlatıcının sesi çoğu zaman hareketli bir müziğin altında kalır; bu bölümlerde konuşma tanıma zorlanabilir, bu yüzden elinizde müziksiz bir anlatım kaydı varsa onu kullanmak daha iyi sonuç verir. Çevrim içi toplantı kayıtlarında ise yankı, kesik bağlantı ve aynı anda konuşan katılımcılar en sık karşılaşılan sorunlardır. Böyle kayıtlarda Türkçe altyazıyı bir taslak olarak görün ve önemli kararların konuşulduğu dakikaları Rusça bilen birine dinletin.

Maliyet örneği: Bir otel tanıtımı ve bir webinar

mydubly'de ücret önceden yüklenen kredilerle ödenir; 1.000 kredi 1 ABD doları eder ve başlanan her dakika sayılır.

Seslendirmede dosya başına en az 100 kredi, altyazı ve metinde en az 5 kredi düşülür. Yeni hesaplara tanımlanan 100 ücretsiz kredi altyazı denemesine yeter; seslendirmede ise 2 dakikaya kadar tek bir dosyayı karşılar, daha uzun seslendirmeler için kredi yüklemek gerekir.