Ondertitels maken vanuit de audio: van SRT-bestand tot YouTube

Eerst kiezen: los ondertitelbestand of ingebrande tekst

In Nederland en Vlaanderen zijn we opgegroeid met ondertiteling. Buitenlandse series worden ondertiteld in plaats van nagesynchroniseerd, en wie slechthorend is, kent Teletekst-pagina 888. Kijkers zijn dus gewend aan goede ondertitels en zien ook snel wanneer ze slordig zijn. Voordat je begint, moet je één technische keuze maken.

Los bestand (closed captions)

Een apart bestand, meestal SRT, dat je naast de video uploadt. De kijker kan de ondertitels aan- en uitzetten en je kunt ze later nog verbeteren zonder de video opnieuw te exporteren.

Ingebrand (open captions)

De tekst wordt onderdeel van het beeld. Altijd zichtbaar, ook op platforms of in apps waar je geen ondertitelbestand kwijt kunt, maar een typfout herstellen betekent opnieuw exporteren.

Voor YouTube, een eigen website of een leeromgeving zoals die van je school of hogeschool is een los bestand meestal de beste route. Voor korte clips op sociale media, die vaak zonder geluid worden bekeken, kiezen veel makers voor ingebrande tekst. Het verschil wordt verder uitgelegd in het Engelstalige stuk over open en closed captions (Engels).

Hoe een SRT-bestand in elkaar zit

SRT is het meest gebruikte ondertitelformaat en eigenlijk gewoon een tekstbestand. Elke ondertitel bestaat uit een volgnummer, een begin- en eindtijd en de tekst. Tussen twee ondertitels staat een lege regel.

Let op de komma vóór de milliseconden: dat is typisch SRT. Omdat het bestand platte tekst is, kun je het openen in Kladblok, TextEdit of een speciaal ondertitelprogramma. Bij Nederlandse tekst gaat het soms mis met letters als ë, ï en é, zoals in ‘geïnteresseerd’ of ‘café’. Dat is een kwestie van tekencodering: SRT-bestanden van mydubly zijn UTF-8 met BOM, wat de meeste spelers en platforms goed lezen. Zie je toch rare tekens, dan helpt het stuk over vreemde tekens in ondertitels (Engels).

Ondertitels maken met mydubly

mydubly zet de gesproken tekst van je video om in een SRT-bestand. Je werkt in de browser en de interface is Engelstalig, dus de knoppen staan hieronder letterlijk vermeld.

1. Sleep je video naar ‘Drop a video here’. MP4, MOV, WebM, MKV en M4V worden geaccepteerd, tot 2 uur per bestand. Heb je alleen een geluidsbestand, gebruik dan ‘Drop audio here’.
2. Laat de schakelaar ‘Full translation output’ uit staan. Je ziet dan ‘Timestamped transcript only’: alleen ondertitels en tekst, zonder nieuwe stem.
3. De gesproken taal wordt automatisch herkend. Kies bij ‘Select language’ diezelfde taal, bijvoorbeeld Nederlands bij een Nederlandstalige video: de ondertitels komen dan onvertaald terug. Wil je ondertitels in een andere taal, bijvoorbeeld Engelse ondertitels bij een Nederlandstalige video, kies dan die taal.
4. Klik op ‘Transcribe video’ en houd het tabblad open tot het klaar is.
5. Klik op ‘Download subtitles’. Je krijgt het bestand subtitles.srt. Met ‘Download transcript’ krijg je dezelfde tekst als gewoon tekstbestand, handig voor een videobeschrijving of blog.

Ondertitels vallen onder het goedkoopste tarief: 1 credit per minuut, met een minimum van 5 credits per bestand. Ook met een vertaling via ‘Select language’ blijft het bij dat tarief.

Wat mydubly niet doet: het brandt geen ondertitels in de video in; je krijgt een los SRT- of VTT-bestand. Een bestaand SRT-bestand importeren of vertalen kan niet, tekst die in beeld staat (titels, slides) wordt niet meegenomen, en er is geen bewerkscherm. Elke ondertitel is één regel per gesproken fragment; lange fragmenten moet je zelf opsplitsen, zoals hieronder beschreven. Meer over de functie lees je op de pagina over de ondertitelgenerator (Engels).

Video en geluid gaan niet samen de deur uit: het videobestand blijft in je browser en alleen de audio wordt via HTTPS verwerkt. Die audio en de resultaten worden binnen 30 minuten na afronding van de server verwijderd.

Regellengte en leessnelheid: de vakregels

Automatisch gegenereerde ondertitels zijn inhoudelijk vaak al bruikbaar, maar volgen niet vanzelf de regels die professionele ondertitelaars hanteren. Met deze richtlijnen kom je een heel eind:

• Maximaal twee regels per ondertitel. Veel professionele richtlijnen houden ongeveer 42 tekens per regel aan.
• Laat een ondertitel niet te kort in beeld staan: korter dan ongeveer een seconde is nauwelijks te lezen. Erg lange ondertitels, langer dan zo'n zeven seconden, gaan juist opnieuw gelezen worden.
• Breek regels op een logische plek: na een komma of vóór een voegwoord, niet tussen lidwoord en zelfstandig naamwoord (‘de / moestuinbak’).
• Schrap gerust wat geen betekenis draagt, zoals ‘dus ja’, ‘eigenlijk’ of herhalingen. Ondertitels zijn geen letterlijke uitwerking.
• Laat ondertitels niet over een harde beeldovergang heen lopen als je dat kunt vermijden.

Omdat mydubly één regel per fragment levert, kan een snelle spreker een ondertitel opleveren die veel langer is dan twee keer 42 tekens. Splits zo'n regel dan in twee ondertitels met elk een eigen tijd, of verdeel hem over twee regels als de tijd het toelaat. Hoe je dat netjes doet, staat in het stuk over ondertitels opsplitsen (Engels).

Nakijken: let op d/t en andere klankgenoten

Spraakherkenning schrijft op wat ze hoort, en in het Nederlands klinken sommige woorden precies hetzelfde. ‘Hij wordt’ en ‘ik word’, ‘gebeurd’ en ‘gebeurt’, ‘zei’ en ‘zij’: de software kiest op basis van de context en zit er soms naast. Kijk daarnaast naar:

• eigennamen, merknamen en plaatsnamen, zeker minder bekende zoals ‘Wijk bij Duurstede’ of ‘Zelzate’;
• getallen en bedragen: schrijf je ‘twintig euro’ of ‘€ 20’? Kies één stijl;
• Engelse woorden in Nederlandse zinnen, zoals ‘meeting’ of ‘deadline’, die soms vreemd worden gespeld;
• zinnen bij muziek of achtergrondgeluid, waar herkenning vaker misgaat.

Corrigeren doe je in een ondertitelprogramma zoals Subtitle Edit of Aegisub, waarin je de video meekijkt, of in een gewone teksteditor als het om kleine aanpassingen gaat. Bewaar het bestand daarna weer als SRT in UTF-8. Stap voor stap staat het in het stuk over een SRT-bestand bewerken (Engels).

Ondertitels toevoegen in YouTube

In YouTube Studio ga je naar het onderdeel voor ondertiteling, kies je de video en voeg je een taal toe. Daarna upload je je SRT-bestand en geef je aan dat het een bestand met timing is. YouTube toont de ondertitels vervolgens als aan- en uitzetbare tekst onder de knop CC.

• Upload de Nederlandse ondertitels onder ‘Nederlands’, en eventuele Engelse ondertitels als aparte taal.
• Speel de video na het uploaden een keer af met ondertitels aan en spring naar een paar willekeurige momenten om de timing te controleren.
• Heb je YouTube al automatische ondertitels laten maken? Je eigen geüploade bestand verschijnt als aparte track; kijkers kunnen kiezen.

Meer over ondertitels voor YouTube lees je in het Engelstalige stuk over YouTube-ondertitels (Engels).

Ondertitels in je montageprogramma of mediaspeler

Wil je ondertitels inbranden, dan heb je een montageprogramma nodig. Premiere Pro en DaVinci Resolve kunnen een SRT-bestand importeren als ondertiteltrack; daarna kun je lettertype, grootte en positie aanpassen en bij het exporteren de ondertitels in het beeld laten branden. Werk je met een ander programma, controleer dan eerst of het SRT kan importeren.

Even snel kijken of alles klopt, kan ook zonder montage. Geef het SRT-bestand dezelfde naam als de video (bijvoorbeeld moestuinbak.mp4 en moestuinbak.srt) en zet ze in dezelfde map. Spelers als VLC laden de ondertitels dan automatisch.

Gratis ondertitels maken: een eerlijk overzicht

Er zijn meer manieren om zonder of met weinig kosten aan ondertitels te komen. Welke past, hangt af van je tijd, je technische kennis en wat je met het bestand wilt.

YouTube automatische ondertitels

Gratis voor je eigen uploads, maar alleen binnen YouTube. Handig als je verder niets met het bestand doet; nakijken blijft nodig.

Whisper zelf draaien

Gratis en volledig lokaal, maar je moet software installeren en een geschikte computer hebben. Interessant voor wie technisch is aangelegd.

Zelf typen in een ondertitelprogramma

Kost alleen tijd, en dat is veel tijd. Wel volledige controle over elke regel.

Een dienst per minuut, zoals mydubly

Weinig gedoe en een SRT-bestand om mee te nemen naar elk platform. De 100 gratis credits dekken maximaal 100 minuten, daarna betaal je per minuut.

Wil je dezelfde video ook met een Nederlandse stem aanbieden in plaats van alleen met ondertitels, lees dan wat AI-nasynchronisatie inhoudt. Voor interviews en gesprekken die je als tekst nodig hebt, is een interview uitwerken de betere handleiding.