Video sıkıştırma nasıl çalışır?
Bir video dosyasının boyutu kabaca bit hızı ile sürenin çarpımıdır. 2 dakikalık bir videoyu 25 MB'a sığdırmak istiyorsanız saniye başına kullanabileceğiniz veri bellidir; araç bu hesabı tersten yapar. Önce küçük bir pay ayırır, çünkü kodlayıcılar hareketli sahnelerde istenenden biraz fazla veri harcar ve MP4 dosyasının kendisi de yer kaplar. Kalan bütçenin küçük bir kısmı sese, geri kalanı görüntüye gider.
Ardından bu bütçenin mevcut çözünürlük için yeterli olup olmadığına bakar. Yeterli değilse görüntü bloklanır, kareler mozaik gibi görünür. Bunu önlemek için çözünürlük adım adım düşürülür: 2160p, 1440p, 1080p, 720p, 540p, 480p, 360p ve en son çare olarak 240p. Saniyede 50 ya da 60 kare çekilmiş videolarda bütçe darsa kare hızı 30'a indirilir, böylece her kareye daha fazla veri düşer.
FFmpeg gibi komut satırı araçlarıyla da aynı mantık uygulanır; hedef boyuttan bit hızını hesaplayıp kodlayıcıya verirsiniz. Bu araç o hesabı sizin yerinize yapar ve sonucu kodlamadan önce gösterir. Bit hızının görüntü kalitesine etkisini merak ediyorsanız İngilizce video bit hızı (İngilizce) yazısı konuyu ayrıntılı anlatıyor.
Video sıkıştırma adımları
Aracın arayüzü İngilizcedir; düğmeleri ekranda gördüğünüz adlarıyla yazıyoruz.
- Videoyu «Drop a video here» yazan alana sürükleyin ya da alana tıklayıp dosyayı seçin. MP4, MOV, M4V, WebM ve MKV desteklenir; tarayıcınızın o videonun biçimini çözebilmesi gerekir.
- Hedef boyutu seçin: 8 MB, 10 MB, 25 MB, 50 MB ve 100 MB düğmelerinden biri ya da «Or a size in MB» kutusuna yazacağınız bir sayı.
- Planı okuyun. Ayarların altında örneğin "Target 25 MB: the picture becomes 1280×720 at about 1359 kbps, sound at 128 kbps" gibi bir satır, tahmini sonuç boyutu ve dosyanın şimdiki boyutu yazar. Çözünürlük ya da kare hızı düşürülecekse nedeni de ayrı bir cümleyle belirtilir.
- «Compress video» düğmesine basın. İlerleme çubuğunun altında "Working on your device. Keep this tab open." uyarısı görünür; «Cancel» ile istediğiniz an durdurabilirsiniz.
- Sonuç kartında yeni boyutu, eski boyutu ve görüntü ölçülerini görürsünüz; videoyu orada izleyip kontrol edebilirsiniz. «Download» ile MP4 dosyasını kaydedin.
Hareketli sahneler yüzünden sonuç hedefi aşarsa araç bunu söyler ve «Try again 20% smaller» düğmesini gösterir. Bu düğme aynı işlemi yüzde 20 daha küçük bir hedefle tekrarlar.
Türkiye'de hangi hedef boyutu seçmeli?
Doğru hedef, videonun nereye gideceğine bağlı. Sık karşılaşılan sınırlar:
- WhatsApp'ın yardım sayfasına göre varsayılan video sınırı hızlı bağlantıda 100 MB (720p olarak gönderilir), yavaş bağlantıda 64 MB'tır (480p). Belge olarak 2 GB'a kadar dosya gönderilebilir; bu durumda karşı taraf videoyu sohbet içinde oynatmak yerine orijinal dosyayı indirir.
- Gmail
- Bir e-postadaki eklerin toplamı 25 MB'ı geçemez; daha büyük dosyalar için Gmail, Google Drive bağlantısı eklemeyi önerir.
- Outlook ve kurumsal e-posta
- Sınır hesaba ve kuruma göre değişir; birçok şirket ve üniversite sunucusu Gmail'den düşük bir sınır uygular. Emin değilseniz 10 MB seçin ya da alıcıya sorun.
- Diğer uygulamalar ve formlar
- BiP gibi uygulamaların ya da ödev ve başvuru formlarının sınırları farklı olabilir; güncel sınırı ilgili hizmetin kendi yardım sayfasından kontrol edin.
Megabaytın nasıl sayıldığına da dikkat edin. Araç 1 MB'ı 1.000.000 bayt olarak hesaplar; yükleme sınırları da çoğunlukla böyle belirtilir. Windows Dosya Gezgini ise 1.048.576'ya böler, bu yüzden 25 MB'lık bir dosya orada yaklaşık 23,8 MB görünür. Sınıra tam oturan bir hedef yerine biraz altını seçmek en güvenlisidir. En çok aranan iki hedef için hazır düğmeli ayrı sayfalar da var: WhatsApp için video sıkıştırma (İngilizce) ve e-posta için video sıkıştırma (İngilizce).
Kaliteden ne beklemeli? Üç hesaplı örnek
Aşağıdaki örneklerdeki çözünürlük ve boyutlar, aracın yukarıda anlatılan kurallarına göre hesaplanmıştır; gerçek sonuç videonun içeriğine göre biraz farklı çıkabilir.
1080p ve saniyede 30 karelik video için plan 1280×720 çözünürlük, yaklaşık 1359 kbps görüntü ve 128 kbps ses öneriyor. Tahmini sonuç yaklaşık 23 MB: e-posta sınırının altında, yüzler ve kıyafetler net.
Video 1080p ve saniyede 60 kare. Hedef 60 MB olursa kare hızı 30'a, çözünürlük 960×540'a iner ve sonuç yaklaşık 55 MB olur. Hızlı bağlantıdaki 100 MB sınırına göre 90 MB seçilirse plan 1280×720'de kalır ve sonuç yaklaşık 83 MB olur. Hangi sınırın geçerli olacağını bilmiyorsanız küçük olanı seçmek daha garantilidir.
Bu hedef, süreye göre çok küçük: Görüntüye saniyede yalnızca birkaç kilobit kalır. Araç görüntünün izlenemez olacağını söyler ve başlatmaya izin vermez. Çözüm, videoyu bölmek, videonun başını ve sonunu kesip kısaltmak (İngilizce) ya da dosyayı bir paylaşım bağlantısıyla göndermektir.
Genel kurallar şunlar: Her yeniden kodlama bir miktar ayrıntı kaybettirir; "kalite kaybı olmadan" sıkıştırma, aynı boyutta kalmak dışında mümkün değildir. Konfeti, yağmur, kalabalık ya da hızlı kamera hareketi içeren sahneler daha fazla veri ister. Daha önce sıkıştırılmış bir videoyu tekrar sıkıştırmak kaybı katlar; mümkünse her zaman orijinal dosyadan başlayın. Video zaten hedefin altındaysa araç bunu belirtir; o durumda orijinali kullanmak en iyisidir.
Ses ve çıkış biçimi
Sonuç her zaman bir MP4 dosyasıdır. Görüntü, tarayıcı destekliyorsa H.264 ile, desteklemiyorsa tarayıcının kodlayabildiği başka bir kodekle yeniden kodlanır. Ses korunur ve AAC olarak yeniden kodlanır: normalde 48 ile 128 kbps arasında, bütçe çok darsa 32 kbps. Konuşma için bu yeterlidir; müzik ağırlıklı videolarda fark daha kolay duyulur.
Yükleme yok: Bu ne anlama geliyor?
Sıkıştırma, tarayıcı sekmenizin içinde, modern tarayıcılardaki WebCodecs video kodlama özelliğiyle yapılır. Dosyanız bir sunucuya gönderilmez; bu yüzden sunucu taraflı bir dosya boyutu sınırı da yoktur. Büyük sonuçlar, varsa tarayıcının özel depolama alanında, yoksa bellekte oluşturulur.
- Video kodlayabilen bir tarayıcı gerekir: Chrome veya Edge'in güncel sürümü, Safari 16.4 ve üstü ya da Firefox 130 ve üstü; en iyi sonuç bilgisayarda alınır.
- Süre cihazınıza bağlıdır. Kısa bir klip hızla biter, yarım saatlik bir video eski bir dizüstünde sabır ister. İndirme düğmesi çıkana kadar sekmeyi kapatmayın.
- iPhone videoları çoğunlukla HEVC'dir ve açılıp açılmayacağı cihaza ve tarayıcıya bağlıdır. Açılmazsa araç bunu söyler; Chrome ya da Edge'i deneyebilir veya videoyu önce H.264 MP4'e dönüştürebilirsiniz.
- AVI dosyaları desteklenmez.
Sıkıştırdıktan sonra
Videoya kalıcı altyazı da ekleyecekseniz bunu sıkıştırmadan önce yapın, çünkü altyazı gömme işlemi videoyu yeniden kodlar; adımlar altyazı gömme rehberinde. Videonun başka bir dilde de izlenmesini istiyorsanız video çevirmeni (İngilizce) altyazı ya da çevrilmiş ses üretebilir; bunun için yalnızca videonun sesi işlenir ve dakika başına ücretlendirilir.
Sık sorulan sorular
Video sıkıştırınca kalite ne kadar düşer?
Kısa videolarda kayıp çoğu zaman fark edilmez; uzun videolar için saniye başına daha az veri kaldığından çözünürlük düşer. Araç, sıkıştırmadan önce çıkacak çözünürlüğü gösterdiği için sonucu baştan görebilirsiniz.
Videom bir sunucuya yükleniyor mu?
Hayır. Video, tarayıcınızda kendi cihazınızda sıkıştırılır ve hiçbir yere gönderilmez. Bu yüzden işlem bitene kadar sekmenin açık kalması gerekir.
Sonuç neden seçtiğim boyuttan büyük çıktı?
Çok hareketli sahnelerde kodlayıcı hedefi biraz aşabilir. Bu durumda araç bir uyarı gösterir; «Try again 20% smaller» düğmesiyle işlemi daha küçük bir hedefle tekrarlayın.
WhatsApp'ta video yerine belge olarak göndermek daha mı iyi?
Alıcının orijinal kaliteye ihtiyacı varsa evet; belge olarak 2 GB'a kadar dosya gönderilebilir. Videonun sohbette doğrudan oynaması isteniyorsa video sınırının altına sıkıştırılmış bir MP4 daha pratiktir.
Kare hızı neden 60'tan 30'a düştü?
Seçtiğiniz boyut için saniyede 60 kareye yetecek veri yoktu. Kare hızını 30'a indirmek her kareye iki kat veri bırakır ve görüntüyü daha temiz tutar. Daha büyük bir hedef seçerseniz bu adım gerekmeyebilir.
Birden fazla videoyu tek dosyada birleştirip sıkıştırabilir miyim?
Hayır, araç her seferinde tek bir videoyu sıkıştırır ve birleştirme yapmaz. Videoları sırayla sıkıştırabilir ya da birleştirmeyi bir video düzenleyicide yaptıktan sonra sonucu burada küçültebilirsiniz.