Hoe de tool van een doelgrootte een plan maakt
Een videobestand is grofweg de bitrate (data per seconde) maal de duur. Kies je een doelgrootte, dan rekent de tool terug: hoeveel bits per seconde zijn er beschikbaar als het bestand onder die grens moet blijven? Daar gaat eerst een kleine marge af, omdat encoders bij drukke beelden wat meer gebruiken dan gevraagd en omdat het MP4-bestand zelf ook ruimte inneemt. Van wat overblijft gaat een bescheiden deel naar het geluid en de rest naar het beeld.
Daarna kijkt de tool of die hoeveelheid data genoeg is voor de oorspronkelijke resolutie. Is dat niet zo, dan zou het beeld blokkerig worden. In dat geval gaat de resolutie stap voor stap omlaag, van 2160p via 1440p, 1080p, 720p, 540p, 480p en 360p tot in het uiterste geval 240p, tot elk beeld genoeg detail krijgt. Een video van 50 of 60 beelden per seconde wordt bij een krappe doelgrootte teruggebracht naar 30, zodat elk beeld meer data krijgt.
Een 1080p-video van 3 minuten met 30 beelden per seconde krijgt volgens deze rekenregels ongeveer 896 kbps voor het beeld en 96 kbps voor het geluid. Dat is te weinig voor scherpe 1080p, dus het plan komt uit op 960×540. Verwachte grootte: ongeveer 23 MB, bewust iets onder de grens.
Video comprimeren in vijf stappen
De tool is Engelstalig; de knoppen staan hieronder zoals je ze ziet.
- Sleep je video naar ‘Drop a video here’ of klik op het vak om een bestand te kiezen. MP4, MOV, M4V, WebM en MKV werken, zolang je browser het beeldformaat kan lezen.
- Kies een doelgrootte met een van de knoppen 8 MB, 10 MB, 25 MB, 50 MB of 100 MB, of typ een eigen getal bij ‘Or a size in MB’.
- Lees het plan onder de instellingen. Daar staat bijvoorbeeld ‘Target 25 MB: the picture becomes 960×540 at about 896 kbps, sound at 96 kbps’, gevolgd door de verwachte grootte en de huidige grootte van je bestand. Wordt de resolutie of de beeldsnelheid verlaagd, dan staat er een zin bij die uitlegt waarom.
- Klik op ‘Compress video’. Een balk toont de voortgang met de melding ‘Working on your device. Keep this tab open.’ Met ‘Cancel’ stop je halverwege.
- Bekijk het resultaat: de nieuwe grootte, de oude grootte en de afmetingen van het beeld, plus een speler om het te controleren. Klik op ‘Download’ om het MP4-bestand op te slaan.
Valt het resultaat toch boven je doel, wat bij veel beweging in beeld kan gebeuren, dan verschijnt er een melding met de knop ‘Try again 20% smaller’. Die doet hetzelfde met een doel dat een vijfde lager ligt.
Welke grootte kies je in Nederland en België?
De juiste doelgrootte hangt af van waar de video naartoe moet. Een paar veelvoorkomende grenzen:
- Volgens het helpcentrum van WhatsApp is de standaardgrens voor video 100 MB (verstuurd in 720p) bij een snelle verbinding en 64 MB (480p) bij een tragere verbinding. Als document kun je bestanden tot 2 GB sturen; de ontvanger downloadt dan het originele bestand in plaats van een afspeelbare video.
- Gmail
- Bijlagen tot 25 MB in totaal per bericht. Is het meer, dan stelt Gmail voor om het bestand via Google Drive te delen.
- Outlook en werkmail
- De grens verschilt per account en per organisatie; veel mailservers van bedrijven en scholen staan lager dan Gmail. Kies bij twijfel 10 MB of vraag het na bij de ontvanger.
- Grote bestanden
- Voor een video die echt groot moet blijven, zoals montagemateriaal of een trouwfilm in volle kwaliteit, is comprimeren de verkeerde oplossing. Gebruik dan een deeldienst als WeTransfer of een gedeelde map en controleer de actuele limieten van die dienst.
Let ook op hoe megabytes worden geteld. De tool rekent met 1 MB = 1.000.000 bytes, zoals de meeste uploadlimieten worden opgegeven. Windows Verkenner deelt door 1.048.576, waardoor een bestand van 25 MB daar als ongeveer 23,8 MB verschijnt. Kies daarom liever een doel net onder de grens dan er precies op. Voor de twee meest gevraagde bestemmingen zijn er aparte pagina's met passende knoppen: video comprimeren voor WhatsApp (Engels) en video comprimeren voor e-mail (Engels).
Drie situaties uit de praktijk
Een rondleiding van 4 minuten, gefilmd in 4K met 60 beelden per seconde, moet via WhatsApp naar een geïnteresseerde koper. Met 50 MB als doel brengt het plan de beeldsnelheid terug naar 30 en de resolutie naar 1280×720, met een verwachte grootte van ongeveer 46 MB: ruim onder de grens van WhatsApp, en scherp genoeg om de kamers te bekijken.
Een opgenomen presentatie van 12 minuten moet als bijlage van hooguit 25 MB naar haar docent. Het plan komt uit op 240p met 32 kbps geluid. De stem blijft verstaanbaar, maar de tekst op de dia's niet. Beter is de video in twee delen te sturen, hem in te korten of hem via een gedeelde map te delen.
Een filmpje van 45 seconden van de kampioenswedstrijd moet in de nieuwsbrief, die een maximum van 10 MB per bestand heeft. Doel 10 MB: de tool verlaagt de resolutie alleen als dat nodig is, en de voorvertoning laat zien of het gejuich en de beweging er nog goed uitzien.
Wat er met beeld en geluid gebeurt
Het resultaat is altijd een MP4-bestand. Het beeld wordt opnieuw gecodeerd, met H.264 als je browser dat kan, anders met een andere codec die de browser beheerst. Het geluid blijft behouden en wordt opnieuw gecodeerd als AAC: normaal tussen 48 en 128 kbps, en 32 kbps als het budget erg krap is. Voor spraak is dat prima; voor een muziekvideo hoor je het verschil eerder.
Is je doel te klein voor de lengte van de video, dan zegt de tool dat het beeld onkijkbaar zou worden en kun je niet starten. Een opname van 20 minuten past bijvoorbeeld niet in 8 MB. Kort de video dan eerst in met video inkorten (Engels) of kies een groter doel. Is je bestand al kleiner dan het gekozen doel, dan meldt de tool dat ook; je kunt dan beter het origineel houden.
Comprimeer bij voorkeur vanaf het origineel en niet vanaf een video die al eerder is verkleind. Elke nieuwe codering kost wat detail, en dat stapelt zich op. Wil je begrijpen waarom bitrate zo bepalend is, lees dan het Engelstalige stuk over videobitrate (Engels).
Zonder upload, maar wel met een paar voorwaarden
Het comprimeren gebeurt in het tabblad van je browser, met de WebCodecs-functies die moderne browsers hebben om video te coderen en decoderen. Je bestand gaat niet naar een server. Grote resultaten worden tijdelijk in de privéopslag van je browser opgebouwd als die beschikbaar is, anders in het werkgeheugen.
- Je hebt een browser nodig die video kan coderen: een actuele versie van Chrome of Edge, Safari 16.4 of nieuwer, of Firefox 130 of nieuwer, het liefst op een computer.
- De snelheid hangt af van je apparaat. Een korte clip is snel klaar; een video van een half uur op een oudere laptop vraagt geduld. Houd het tabblad open tot de downloadknop verschijnt.
- Video's van een iPhone zijn vaak HEVC. Of die te openen zijn, hangt af van je apparaat en browser. Lukt het niet, dan meldt de tool dat en kun je het in Chrome of Edge proberen of de video eerst omzetten naar MP4 met H.264.
- AVI-bestanden worden niet ondersteund.
Daarna verder met je video
Een kleinere video is vaak een tussenstap. Wil je er vaste ondertitels in zetten voor kijkers die zonder geluid kijken, lees dan hoe je ondertitels inbrandt; doe dat vóór het comprimeren, omdat inbranden opnieuw codeert. Moet de video ook in een andere taal, dan kun je hem laten ondertitelen of van een vertaalde stem voorzien met de videovertaler (Engels). Daarvoor wordt alleen de audio verwerkt en betaal je per minuut.
Veelgestelde vragen
Hoeveel kleiner kan mijn video worden?
Dat hangt vooral af van de lengte. Een korte clip kan veel kleiner zonder zichtbaar verlies, maar voor een lange opname is er per seconde weinig data over. Is het doel te krap, dan waarschuwt de tool en kun je beter inkorten of een groter doel kiezen.
Wordt mijn video ergens naartoe gestuurd?
Nee. De video wordt in je browser op je eigen apparaat gecomprimeerd en niet geüpload. Daarom moet het tabblad openblijven tot de download klaar is.
Waarom is het resultaat toch groter dan mijn doel?
Drukke beelden met veel beweging vragen meer data dan gemiddeld, en dan schiet de encoder soms over de grens. Klik in dat geval op ‘Try again 20% smaller’.
Waarom is mijn video na het comprimeren 720p in plaats van 1080p?
Bij de gekozen grootte was er te weinig data voor scherpe 1080p. De tool kiest dan een lagere resolutie, omdat een kleiner maar schoon beeld er beter uitziet dan een groot blokkerig beeld. Een groter doel houdt meer resolutie.
Kan ik een video beter als document via WhatsApp sturen?
Als de ontvanger de volle kwaliteit nodig heeft wel: als document gaat het originele bestand mee, tot 2 GB. Wil je dat de video direct in de chat afspeelt, dan is een gecomprimeerde MP4 onder de videogrens handiger.
Blijft het geluid behouden?
Ja. Het geluid wordt opnieuw gecodeerd als AAC op een bescheiden bitrate, normaal 48 tot 128 kbps. Wil je juist geen geluid, gebruik dan een tool die het geluidsspoor verwijdert.